U bent hier: Home > De 10 PPS-geboden

De 10 PPS-geboden

Inleiding

De ’10 PPS-geboden vormen een aantal vuistregels die u kunnen helpen om op een efficiënte wijze te komen tot een succesvolle publiek-private samenwerking.  Uiteraard moet het begrip ‘gebod’ hier niet in de meest strikte betekenis worden begrepen. Maar omdat de ervaring ons leert hoe belangrijk deze vuistregels zijn, durven we toch het woord ‘gebod’ gebruiken.


1.   Eerste gebod: bepaal de contouren van het project

Bepaal de doelstellingen van het project.

  1. Wat zijn de maatschappelijke doelstellingen die men met het project wil realiseren?
  2. Welke zijn de beschikbare budgettaire middelen?
  3. Welk ambitieniveau streeft men na met dit project?

Toets deze ambities op hun haalbaarheid.

  1. Hoe hebben anderen deze ambitie in een concreet project vertaald?
  2. Zijn deze ambities marktconform, zijn er private partners die het beoogde resultaat (mee) kunnen realiseren?
  3. Is er voldoende maatschappelijk draagvlak?

Bepaal de scope (of reikwijdte) van het project op basis van deze doelstellingen.
Bepaal welke doelstellingen minimaal moeten worden gehaald en welke gewenst zijn.


2.   Tweede gebod: kies geen PPS uit louter budgettaire redenen

Kies nooit PPS louter op basis van financieringsoverwegingen. Dit hypothekeert op voorhand de slaagkansen van de samenwerking door de te grote afhankelijkheid van de mogelijke private partner en de te eenzijdige en daardoor beperkte benadering van het project.
Onderzoek naast de eventuele financiële meerwaarde van PPS voor het project, ook de maatschappelijke impact ervan.
Tot slot kan de PPS een impact hebben op de interne bestuurlijke werking en expertise. Het is dan ook belangrijk om na te gaan wat de eventuele operationele meer(min)waarde van het project kan zijn.


top

3.   Derde gebod (enkel voor vastgoed): veranker de grondposities

Sluit vooraf een mogelijke blokkering van uw project uit door sluitende akkoorden met de eigenaars of de rechthebbenden op grondpercelen die u niet kan missen. Doe dit van bij het begin, want een tegenpartij die uw geëngageerde interesse kent, verhoogt haar eisen.
Overheidsprojecten zijn snel gekend door openbaarheid van bestuur en mogelijke politieke belangen.
Denk eraan dat tijdens het opzetten van de PPS de gronden in waarde kunnen stijgen door hun toekomstige bestemming.
Wie aanspraak kan maken op de meerwaarde van de betrokken gronden, moet zo vroeg mogelijk worden bepaald, desnoods met behulp van een verdeelsleutel boven de huidige waarde.
Naast de toewijzing van een eventuele meerwaarde, is het ook belangrijk de zekerheid te krijgen de regisserende rol bij de verkoop te kunnen uitoefenen. Dit kan op verschillende manieren:

  1. het aankopen van de betrokken gronden
  2. het verwerven van zakelijke rechten op deze gronden
  3. het sluiten van een akkoord met de grondeigenaars
  4. het desnoods voorzien in de mogelijkheid van onteigening.

Hou er in geval van een aan- of verkoop door de overheid zeker rekening mee dat hiervoor nog altijd een waardebepaling door het Comité van Aankoop of de Ontvanger van de Registratie noodzakelijk is.

top

4.   Vierde gebod: maak een stappenplan

Voordat tot een daadwerkelijke publiek-private samenwerkingsovereenkomst kan worden gekomen, moet een heel proces doorlopen worden.
Het te volgen (chronologische) traject bestaat altijd uit vier verschillende tussenstappen:

  1. identificatie overheidsinitiatief met PPS-gehalte (fase 1)
  2. publieke structurering en projectdefiniëring (fase 2)
  3. partnership keuze en creatie (fase 3)
  4. uitvoering en management van PPS (fase 4).

Het door het kenniscentrum ontwikkelde eigen instrumentarium kan worden gebruikt om de verschillende tussenstappen af te bakenen.

top

5.   Vijfde gebod: werk met vereende krachten en communiceer eenduidig

Wees en blijf altijd bewust dat het project een overheidsproject is en de overheid de drijvende en leidende kracht ervan moet zijn in de conceptfase.
Stel iemand aan als projectleider en zorg ervoor dat hij zijn functie als “trekker” ten volle kan invullen.
Probeer zoveel mogelijk betrokkenen constructief te laten meedenken, eventueel in een werkgroep.
Streef via communicatie naar betrokkenheid en creëer indien mogelijk binnen het project bepaalde onderdelen die een actieve participatie van alle betrokkenen toelaten. De projectleider kan hiertoe eventueel een communicatieplan opmaken.
Indien bepaalde expertise niet intern voorhanden is, wordt best bijstand door ervaringsdeskundigen ingeroepen.


top

6.   Zesde gebod: zorg voor een voorafgaande publiek-publieke afstemming

Een sterk punt van PPS naar de private partner toe is dat die redelijkerwijze mag aannemen dat zijn contracterende overheidspartner goed geplaatst is om rechtsonzekerheden weg te nemen.
Schep dus vóór alles rechtszekerheid.
Voordat het project volledig wordt gestructureerd, is het noodzakelijk na te gaan welke publieke en/of semi-publieke partijen betrokken zijn.  Wat is  hun rol en eventuele beslissingsbevoegdheid?
Inventariseer in de mate van het mogelijke de nu al gekende randvoorwaarden en beoordelingscriteria die deze actoren bij de besluitvorming zullen hanteren. Toets de projectdefinitie hieraan.
Bepaal de mate waarin deze actoren moeten worden betrokken en of zij zelf wensen betrokken te worden. Neem die eventueel op in een stuurgroep voor complexere projecten.
Veranker de afspraken voor complexere projecten in een publiek-publiek samenwerkingsprotocol of -overeenkomst.

top

7.   Zevende gebod: voer altijd een tweesporenbeleid

Zorg ervoor niet vast te lopen. Ontwikkel naast de PPS-oplossing altijd een alternatieve manier om tot het vooropgestelde doel te komen.
Vermijd te focussen op één mogelijke oplossing. Bepaal de doelstellingen en de wijze waarop die moeten worden gehaald.
Probeer de eigen verwachtingen over het geheel of bepaalde onderdelen te specifiëren. Bepaal de wijze waarop de verschillende inschrijvingen, evenals de uiteindelijke uitvoering zullen worden getoetst.

top

8.   Achtste gebod: denk marktconform

Zorg ervoor dat de omvang van het project niet escaleert en hou beide voeten op de grond.
Relativeer het project en denk aan het vooropgestelde ambitieniveau.
Hou altijd de markt in gedachten. Overweeg een marktconsultatie bij twijfel over de marktconformiteit.

top

9.   Negende gebod: kies de private partner op een objectieve manier via mededinging

Volg de regels inzake overheidsopdrachten, indien ze van toepassing zijn, en zeker de regels van behoorlijk bestuur. Respecteer altijd het concurrentiebeginsel, het gelijkheidsprincipe, de transparantievereiste en de motiveringsplicht.
PPS is geen middel om te ontsnappen aan de wetgeving overheidsopdrachten. Integendeel, de correcte toepassing ervan is een extra waarborg voor de slaagkansen van een project.
Maak melding van de criteria waarop de offertes zullen worden beoordeeld en handel daar ook naar.
Laat zoveel mogelijk vrijheidsgraden voor ideeën en initiatieven van de verschillende inschrijvers en stimuleer hen ook om die optimaal te benutten.
Probeer een zo transparant mogelijke gunningsprocedure te organiseren. Het is van essentieel belang dat de verschillende inschrijvers zich bij kandidaatstelling al een idee kunnen vormen van zowel de biedingskost als de termijnen die het bestuur zal volgen voor de beoordeling van de inschrijvingen.

top

10. Tiende gebod: respecteer het bedongen contract

Dit geldt zowel voor de overheidspartner als voor de private partner.  Ieder moet zich houden aan de overeenkomst, zij het met bewuste inachtneming van de regels van behoorlijk bestuur voor de overheid of met het buitengerechtelijke principe dat aangegane verbintenissen te goeder trouw moeten worden uitgevoerd voor de private partners.
Hou er rekening mee dat, eenmaal een contract voor een contractuele PPS is afgesloten, het moeilijk is de bedongen afspraken bij te sturen.
Maak tijdens de contracteringsfase melding van de voor wijziging vatbare onderdelen en maak de nodige afspraken over de wijze waarop hier tijdens de uitvoeringsfase mee zal worden omgegaan.

top

Word gratis lid van het PPS-netwerk

Registreer u voor de PPS-nieuwsbrief.

 

U wordt op de hoogte gebracht van alle lezingen, opleidingen, publicaties van het kenniscentrum PPS en alle nieuwe informatie op onze website.