Info & Wegwijzer

Verklarende woordenlijst

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Verklaring en toelichting bij woorden en begrippen in verband met landbouw en visserij.

Begrip	Verklaring
Afbakening buitengebied	Afbakening van de agrarische en natuurlijke structuur in Vlaanderen voor de verschillende buitengebiedregio's, dit in uitvoering van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen.
Bedrijf	Het geheel van de productie-eenheden van éénzelfde landbouwer is het bedrijf van die landbouwer. Een bedrijf kan bestaan uit één of meerdere productie-eenheden.
Beherende instantie	De beherende instantie zijn de buitendiensten van het Agentschap voor Landbouw en Visserij die fungeren als eerste contactpunt met de landbouwers en die tevens de gegevens (waaronder o.a. de identificatiegegevens) van de landbouwers deels beheren.
Bestrijdingsmiddel	Middel dat wordt gebruikt voor de bestrijding of het voorkomen van een aantasting door een schadelijk organisme of virus. Het kan fysisch, chemisch of biologisch zijn en worden verder ingedeeld volgens het doelorganisme: vb. insecticiden (insecten), herbiciden (planten),... Meer informatie: Bestrijdingsmiddelen
Biocide	Bestrijdingsmiddel voor niet-landbouwkundig gebruik.
Biologische landbouw	Wettelijk geregelde milieuvriendelijke productiemethode die er door aandacht voor o.a. het behoud van de bodemvruchtbaarheid, ruime vruchtwisseling, dierenwelzijn en genetische diversiteit in slaagt om plantaardige en dierlijke producten voort te brengen zonder gebruik te maken van chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen, kunstmest, chemische toevoegingen in veevoeder, groeistimulatoren, hormonen of genetisch gewijzigde organismen. Meer informatie: Biologische landbouw
Drift	De ongewenste verplaatsing van gewasbeschermingsmiddelen buiten het te behandelen perceel (naar bv. oppervlaktewaters) ten gevolge van luchtstromingen (wind).
Duurzame ontwikkeling	De ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder daarmee voor de toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien.
Eiwitrijke gewassen	Gewassen met een hoog gehalte aan plantaardige eiwitten. De meeste van deze gewassen behoren tot de vlinderbloemigen. Enkele voorbeelden zijn erwten, bonen, lupinen, luzerne, klaver.
Energiegewassen	Land- of bosbouwgewas dat voornamelijk wordt geteeld voor de productie van energie vb. olifantgras, hennep, maïs
Genetisch gewijzigd organisme	Organisme waarvan het genetisch materiaal kunstmatig is veranderd.
Gewasbeschermingsmiddelen	Bestrijdingsmiddelen met een erkenning voor landbouwkundig gebruik. Meer informatie: Bestrijdingsmiddelen
Groeiregulatoren	Bestrijdingsmiddelen die ingrijpen op de groei van organismen maar niet doden.
Groenbedekking	Landbouwgewassen die geteeld worden omwille van gunstige effecten op de productieomgeving, bijvoorbeeld bescherming van de bodem tegen erosie, verbetering van de bodemstructuur, aanvoer van organische stoffen en nutriënten in de bodem. Meer informatie: Groenbedekking
Hoogstammige fruitbomen	Fruitbomen kunnen o.a. worden ingedeeld volgens stamhoogte. Laagstammige zijn 50 cm hoog, halfstammige 130 cm en hoogstammige 200 cm.
Industriële gewassen	Gewassen die verder verwerkt worden in de industrie vb. tabak, cichorei, suikerbiet. Ook wel nijverheidsgewassen genoemd.
Interventie	Het opkopen van landbouwproducten, met als doel een verzadigde markt tijdelijk te verlichten. Er zijn twee soorten interventies: opkoop en opslag van overschotten door de overheid (openbare opslag) of opslag van overschot door het bedrijf zelf (tijdelijke opslag).
Landbouwactiviteit	Het produceren van landbouwproducten, het fokken of telen tot en met het oogsten, het melken, het fokken en het houden van dieren voor landbouwdoeleinden of de grond in goede landbouw- en milieuconditie houden, zoals vastgesteld in artikel 5.1 van verordening (EG) nr. 1782/2003
Landbouwer (of producent)	Natuurlijke of rechtspersoon dan wel een groep natuurlijke of rechtspersonen, ongeacht de rechtspositie van de groep en haar leden volgens het nationale recht, waarvan het bedrijf zich bevindt op het grondgebied van de Gemeenschap als bedoeld in artikel 299 van het Verdrag en die een landbouwactiviteit uitoefent.
Leader +	Letterafkorting van de Franse benaming 'Liaison Entre Actions de Développement de l'Economie Rurale', wat in het Nederlands staat voor 'Netwerk van groepen voor plattelandsontwikkeling' Meer informatie: Plattelandsontwikkeling
Mechanische onkruidbestrijding	De land- of tuinbouwer bestrijdt op mechanische wijze (vb. schoffelmachine, wiedeg, vingerwieder, ...) onkruiden. Hierbij is het belangrijk om zoveel mogelijk preventief te werken en onkruid te voorkomen. Meer informatie: Mechanische onkruidbestrijding
Melkkoe	Een vrouwelijk rund dat wordt gebruikt voor de melkproductie en dat minstens één kalf heeft voortgebracht.
Premie	Complementaire steun aan het inkomen. Meer informatie: Premies, Subsidies & Investeringssteun
Productie-eenheid (PE)	Een productie-eenheid is ten minste één areaal dat in de referentieperiode recht heeft gegeven op rechtstreekse betalingen. Het kan ook een voederareaal (in de zin van artikel 43, lid 3 van verordening (EG) nr. 1782/2003) zijn of één dier dat in de referentieperiode recht zou hebben gegeven op rechtstreekse betalingen, in voorkomend geval vergezeld van een overeenkomstig premierecht. Elke productie-eenheid wordt gekarakteriseerd door een uniek productie-eenheidnummer.
Randvoorwaarden (= cross-compliance)	Het ontvangen van de inkomenssteun (gekoppelde en ontkoppelde steun) is afhankelijk van het naleven van bepaalde voorwaarden op vlak van milieu, dierenwelzijn, dierengezondheid en gezondheid van de planten, volksgezondheid en de eis dat alle landbouwgrond in goede landbouw- en milieuconditie wordt gehouden, inclusief het behoud van de totale oppervlakte blijvend grasland per lidstaat. Meer informatie: Mid Term Review
Restitutie	Subsidie bij de uitvoer van landbouwproducten buiten de Europese Unie. Deze subsidie heeft als doel het verschil te dekken tussen de wereldmarktprijzen en de prijzen binnen Europese Unie, in de mate die nodig is om uitvoer naar derde landen mogelijk te maken.
Ruilverkaveling	Herschikking van landbouwpercelen binnen een vooraf afgebakend gebied. Hiermee wordt gestreefd naar aaneengesloten, regelmatige en gemakkelijk toegankelijke kavels die zo dicht mogelijk bij het landbouwbedrijf liggen.
Sanitair verantwoordelijke	Verantwoordelijke van een veebeslag. Er is maar één verantwoordelijke per beslag.
Steunmaatregelen	Subsidies, vergoedingen of premies die toegekend worden voor de productie, de verwerking, en de afzetbevordering van landbouwproducten. Meer informatie: Premies, Subsidies & Investeringssteun
Subsidie	Kostenverlagende steun. Tussenkomst van de overheid in de kostprijs van een project, activiteit… Meer informatie: Premies, Subsidies & Investeringssteun
Vaars	Een vrouwelijk rund van minstens 8 maanden oud, van een vleesras of geboren uit de kruising met een vleesras, dat nog géén enkel kalf heeft voortgebracht. Een rund dat nog nooit een levensvatbaar kalf heeft voortgebracht (bv. vrucht verworpen of doodgeboren kalf) wordt beschouwd als vaars en dus niet als zoogkoe.
VAK	Volle arbeidskracht, Eén VAK komt overeen met een arbeidsprestatie van 1800 uren per jaar.
(Vee)beslag (VB) en veebeslagnummer	Een beslag is een op een bedrijf (in de zin van artikel 2, onder b, van Richtlijn 92/102/EEG) als een epidemiologische eenheid gehouden dier of groep dieren. Als er op een bedrijf meerdere beslagen zijn, moeten ze een afzonderlijke eenheid met eenzelfde gezondheidsstatus vormen. Een veebeslag is het geheel van dieren dat gehouden wordt in een geografisch omschreven entiteit en dat een duidelijk omschreven eenheid vormt op basis van de epidemiologische banden, vastgesteld door de inspecteurdierenarts. Er mag aan het veebeslag slechts één gezondheidsstatuut per bepaalde ziekte worden toegekend. De lokalisatie van het veebeslag wordt vastgesteld op basis van het adres en de coördinaten van de geografische entiteit. Elk veebeslag heeft een uniek veebeslagnummer.
Vergoeding	Bedragen die verliezen compenseren tengevolge crisissen, rampen… (vb. dioxinevergoedingen).
Vlaamse Land- en Tuinbouwraad	Vlaams adviesorgaan (opgericht bij decreet van 18.05.1999) dat het Vlaams parlement en de Vlaamse regering adviseert over alle aangelegenheden van land- en tuinbouw die tot de gewestelijke bevoegdheid behoren. Meer informatie: Vlaamse Land- & Tuinbouwraad
Voedergewassen	Gewas dat als veevoer wordt geteeld vb. mais, luzerne
Vogelafweer	Vogelafweersystemen, als alternatief voor de klassieke vogelkanonnen in de fruitteelt.
Zoogkoe	Een vrouwelijk rund van een vleesras of geboren uit de kruising met een vleesras, bestemd voor de opfok van kalveren voor de vleesproductie en dat minstens één kalf heeft voortgebracht.

Laatste update: februari 2006

---