U bent hier: Vlaanderen.be Landbouw en Visserij Duurzame landbouw Demonstratieprojecten


punt

Demonstratieprojecten duurzame landbouw

Implementatie biologisch zaad

Per 1 januari 2004 gaat de nieuwe Europese regelgeving inzake gebruik van biozaad (EG-verordening 1452/2003) van kracht. Uitgangspunt hierbij is maximaal gebruik van de rassen die biologisch worden aangeboden. Wanneer duidelijk is dat voor een bepaald gewas geen (geschikt) biologisch alternatief voorhanden is, kan vooralsnog ontheffing worden verkregen. De procedure en criteria voor het ontheffingsbeleid zijn momenteel nog niet bekend.

Het streven naar biologisch uitgangsmateriaal is een logische stap in het sluiten van de keten. Dit wordt ook door de telers beaamd. Tegelijk maken ze zich echter ook zorgen over de toekomst van de biologisch teelt met verplicht gebruik van biologisch geproduceerd zaad. Het huidige bekende rassenaanbod voldoet niet. Verplicht gebruik van biozaad houdt voor de telers een duidelijke meerkost in (naast hogere kostprijs voor het zaad ook extra kosten door de lagere kwaliteit van het zaad en de rassen). Daartegenover staan de steeds hogere kwaliteitseisen vanuit de afzet en de toenemende druk op de prijsvorming voor bioproducten. Telers vinden biologisch zaad een goed uitgangspunt maar 'het moet wel praktisch haalbaar zijn'.

Het blijft de vraag of er, vooral voor kleinere gewassen, goede alternatieven zijn. In het kader van de ontheffingen moet meer helderheid worden gebracht voor welke gewassen nog geen kwalitatief goed biologisch zaad beschikbaar is

Reeds enkele jaren wordt vastgesteld dat een aantal zaadhuizen belangrijke inspanningen leveren om biologisch zaaizaad op de markt te brengen. Momenteel staan zij echter twijfelachtig tegenover de huidige implementatie van de regelgeving in Europa. Deze biedt vandaag onvoldoende houvast om maximaal biologisch zaad aan te bieden. Als gevolg hiervan blijft de veredeling van nieuwe biologische rassen achter en wordt deze door de zaadhuizen op de langere termijn geschoven. Zaadhuizen zijn wel bereid te investeren, maar er moeten ook perspectieven zijn.

Middels het project 'Biozaad 2004' werd het gesprek tussen de verschillende partijen en dynamiek omtrent het thema op gang gebracht. Een voortzetting hiervan is echter noodzakelijk om de ontwikkeling van biologisch zaad verder te stimuleren en in goede banen te leiden. Vanuit de sector werd aan PCBT de uitdrukkelijke wens geuit verder te werken aan demonstratief biologisch rassenonderzoek en een degelijke informatieverspreiding. Met voorliggend project wil PCBT aan deze vraag beantwoorden.

De belangrijkste actiepunten in het project zijn:

Aanleg en beoordeling rassencollecties

Van minstens 6 belangrijke gewassen wordt in 2004 een rassencollectie uitgezaaid. In de rassencollecties worden alle aangeboden rassen opgenomen waarvan biologisch zaad beschikbaar is / komt. Hiervoor wordt gekeken naar het geregistreerde aanbod op de digitale databank en wordt aanvullend navraag gedaan bij de zaadhuizen. Voor de openlucht teelten worden de demoproeven aangelegd door het PCBT, hetzij op een praktijkperceel bij een belangstellende biologische teler, hetzij op een perceel van de proefhoeve van het PCBT. Voor de glasteelt wordt minstens één rassenproef voorzien in de bioserres van het PCG.

Doel van de collecties is de beschikbare rassen op demonstratieve wijze te beproeven op hun geschiktheid voor de biologische teelt. Aan alle aangelegde rassencollecties wordt, i.s.m. de vakgroepen van Belbior, een publiek terreinbezoek voorzien. Hierbij worden de rassen samen met de aanwezige telers en verantwoordelijken van de zaadbedrijven interactief worden beoordeeld op hun gebruikswaarde voor de biologische teelt. De veldbezoeken bieden aldus een uitwisselingsforum tussen telers, onderzoekers en zaadproducenten.

Opvolging praktijkinitiatieven

Uit de enquête uitgevoerd in 2003 blijkt dat bij een aantal kleinschalige bedrijven met een grote gewasdiversiteit er een duidelijke gebrek is aan (kennis van) geschikte en kwalitatief goede rassen van diverse kleinere gewassen. Aan deze telers wil PCBT middels het project begeleiding bieden bij hun eventuele eigen initiatieven voor aanleg van een rassencollectie. Ook hierbij wordt bij oogst een demonstratiemoment voorzien voor geïnteresseerde telers die de rassen wensen te beoordelen.

Verzamelen en bundelen van praktijkervaringen

Zoals opgestart in 2003, wil PCBT verder via een permanent meldpunt blijven openstaan voor vragen, problemen of ervaringen van telers omtrent gebruik en praktijkwaarde van biologisch zaaizaad. Meldingen van telers worden zoveel mogelijk actief opgevolgd.

De ervaringen in het project worden gebundeld in een eindverslag. Het eindverslag en de worden terug aan de telers beschikbaar gesteld ten einde hen optimaal te informeren omtrent het actuele aanbod van biologisch zaaizaad.

Organisatie excursie 'biologische zaadproductie'

Tijdens het seizoen wordt een excursie naar Nederland georganiseerd waarbij één of meerdere zaadbedrijven worden bezocht. De bedoeling is het hele proces van veredeling tot en met verpakking van het zaaizaad voor de teler te ontrafelen. De deelnemende telers krijgen hierbij tevens een beeld van de specifieke problemen waarmee de zaadproducenten hebben te maken, in welke mate daarvoor oplossingen worden gezocht en welke de biologische ontwikkelingsperspectieven zijn van het zaadbedrijf.

Enquête 'ervaringen met biologisch zaad 2004'

Een jaar na de ingang van de nieuwe EU-wetgeving biologisch zaaizaad, willen we middels een schriftelijke enquête bij telers hoogte nemen van het gebruik van biozaad in de praktijk. Wat zijn de ervaringen en vooruitzichten en hoe zijn deze geëvolueerd? Hiervoor kan een vergelijkende studie worden gemaakt met de resultaten uit de analoge enquête uitgevoerd in december 2003 in het kader van het project 'Biozaad 2004'.

begindatum: 1 februari 2004
einddatum: 1 januari 2005